Greinar um virkjanir og álver á Íslandi


Gautaborgarpósts-greinarnar

Torgny Nordin om Islands regerings planer på bygga kraftverksdammar och aluminiumsmältverk i känslig natur Göteborgs-Posten 25. janúar 2004 (á sænsku)
Óásættanleg eyðilegging í íslenskri þýðingu 16. mars 2004

Kontring Island måste få utnyttja sina naturtillgångar. Islänningarna bryr sig visst om sin natur. Det skriver energiföretaget Landsvirkjuns miljöchef i en replik till Torgny Nordin. Eftir Ragnheiði Ólafsdóttur umhverfisfulltrúa Landsvirkjunar. Göteborgs-Posten 22. mars 2004 (á sænsku)

Nationalistiskt utbrott från makteliten. Torgny Nordin menar att frågan om exploateringen av det isländska höglandet är långt mer komplicerad än Ragnheidur Ólafsdóttir framställer den. Göteborgs-Posten 23. mars 2004 (á sænsku)


Guardian-greinin
og viðbrögð við henni

Power Driven The Guardian, Weekend 29. nóvember 2003
Power Driven á pdf-skjali

Il paradiso non puo attendere í ítalskri þýðingu La Repubblica delle Donne - D Magazine 21. febrúar 2004, bls. 96-102. Pdf-skjal

Iceland's aluminium smelter Birt andsvar Alcoa. The Guardian, Letters 11. desember 2003

Icelandic power development has limited impact Birt andsvar Friðriks Sophussonar. The Guardian, Letters 16. desember 2003

Dear Weekend Birt þakkarbréf fyrir greinina Power Driven. The Guardian, Weekend 16. desember 2003

Bréf til Guardian vegna greinarinnar á vef Landsvirkjunar

Handbókin sem Alcoa vísar í svari sínu
The World Bank/ International Finance Corporation: Pollution Prevention (pdf-skjal).
Ásteytingarsteinninn er brennisteinsdíoxíð (S02) sem talið er að eigi þátt í myndun súrs regns. Samkvæmt World Bank ættu nútímaálverksmiðjur ("Modern smelters using good industrial practices are able to achieve") ekki að fara yfir 1 kg /t í brennisteinsdíoxíðis-mengun. Því samkvæmt er ekki, né mun verða, nútímaálverksmiðja hér á landi (sjá álbræðslur)

Skoðanakannanir sem Alcoa vitnar til í svari sínu
Hinar frægu skoðanakannanir sem Alcoa vitnar til sem um þjóðaratkvæðagreiðslu væri að ræða (m.a. Gallup 29.5-12.6 2001: 1.165 manna úrtak og símakönnun DV 7.8 2001: 600 manns).
Það sem Alcoa minnist ekki á er að Gallup spurði vorið 2001: "Þekkir þú mikið, nokkuð, lítið eða ekkert til áforma um byggingu Kárahnjúkavirkjunar?" "Lítið" eða "ekkert" sögðu 64,6%. "Nokkuð" 29,3%. "Mikið" 6,1%
Ekki er að sjá að þessarar spurningar hafi verið spurt í annan tíma í þeim skoðanakönnunum sem gerðar voru á árunum 1999 til 2002 (sjá karahnjukavirkjun.is)


Ecologist-greinin

Damned nation The Ecologist desember 2003/janúar 2004, 5. desember 2003 (á pdf -skjali)
Fordæmd þjóð
í íslenskri þýðingu

Alcoa skrifar The Ecologist 19. desember 2003.


Greinar á Moggavefnum

Íslenskur áliðnaður og Kyoto-bókunin eftir Jakob Björnsson (mbl.is, 6. ágúst 2004)
Hálendið, orkan og álið eftir Tryggva Felixsson (mbl.is, 12. ágúst 2004)
Í tilefni af grein Tryggva Felixsonar eftir Jakob Björnsson (mbl.is, 25. ágúst 2004)
Trúverðugleiki Landsvirkjunar eftir Svein Aðalsteinsson (mbl.is, 4. október 2004)
Fimm ár eru liðin frá stofnun Umhverfisvina eftir Ólaf F. Magnússon (mbl.is, 20. október 2004)


Viðar Hreinsson og Jakob Björnsson skrifast á á Náttúruvaktinni

Allra hagur? eftir Viðar Hreinsson (með góðfúsl. leyfi höf.). Styttri gerð greinarinnar birtist í Mbl. 26. mars 2003

Athugasemdir Jakobs Björnssonar, fyrrverandi orkumálastjóra, við grein Viðars

Bókstafstrú tæknihyggjunnar eftir Viðar Hreinsson (andsvar við athugasemdum Jakobs)

Athugasemdir Jakobs Björnssonar, fyrrverandi orkumálastjóra, við pistil Viðars


Aðrar greinar um virkjanir á Íslandi

Virkjun í óþökk eftir Hönnu Steinunni Þorleifsdóttur, Mbl 9. ágúst 2006.

Le cas de Kárahnjúkar eftir Hönnu Steinunni Þorleifsdóttur og Camilu Fernandez

Naturdrohung bei Kárahnjúkar (Island) Die Naturwacht 6. janúar 2006

Hast du gewusst... Guðmundur Páll Ólafsson 3. janúar 2006

Ég bið forláts eftir Helga Seljan, visir.is 9. júní 2005.

Kárahnjúkar: skýrsla hunsuð ruv.is 10. apríl 2005. Um skýrslu Gríms Björnssonar um jarðfræði Kárahnjúka og afleiðingar hennar fyrir framkvæmdir.

Hinn mikli stuðningur murinn.is 7. apríl 2005

Miklar efasemdir um Kárahnjúkavirkjun natturuverndarsamtok.is 6. apríl 2005

Risafjárfesting á ótraustum grunni eftir Hjörleif Guttormsson 6. apríl 2005

Verkalýðshreyfing í kreppu murinn.is 6. apríl 2005

Kárahnjúkar: Auka þarf öryggi vegna skjálftahættu ruv.is 4. apríl 2005

Blautir stóriðjudraumar stjórnmálamanna eftir Þórð Hreiðar Þórarinsson deiglan.com 23. mars 2005

Kárahnjúkar: Auka þarf öryggi vegna skjálftahættu ruv.is 4. apríl 2005

Ice Burks! Schnews.org.uk 25. febrúar 2005
"Super-cool Iceland, the eco-tourists wet dream, right? Maybe not for much longer if the Icelandic government has its way"

Iceland under attack. Threatened protestors raise stakes, call for international protest corporatewatch.org.uk 26. janúar 2005

Opið bréf til orkugeirans, og fleiri eftir Sverri Sv. Sigurðarson, sssig.com 23. janúar 2005

"Hjörleifur" í morgun eftir Grétur Ósk Sigurðardóttur á Vaði í Skriðdal, vísir.is 21. janúar 2005
"Fjárhagshliðin veldur ekki síður áhyggjum; hvernig geta ráðamenn þessarar þjóðar leyft sér að setja auðlindir okkar á útsölu til erlends auðfyrirtækis að þjóðinni forspurðri; og á svo ef til vill að kenna Austfirðingum um ef illa fer? Það óttast ég að muni einmitt verða reynt og fengum við forsmekkinn af því í Kastljósþætti í sumar þar sem fyrrverandi heilbrigðisráðherra, Ingibjörg Pálmadóttir, sagði í þessu sambandi "Austfirðingar sóttu þetta mjög fast". Mun þetta líkast til vera byrjunin á því, þegar ráðamenn þjóðarinnar og þeir sem bera raunverulega ábyrgð á Kárahnjúkavitleysunni vegna þeirrar pólitísku ákvörðunnar sinnar að taka þetta afdrifaríka skref, reyna að koma sér undan þeirri ábyrgð."

Hversu traustar eru undirstöður Kárahnjúkastíflu og Hálslóns? eftir Hjörleif Guttormsson, eldhorn.is 30. desember 2004

Tækifæri að skapast, Mbl. 7. nóvember 2004, bls. 10-12
"Sökum fámennis í þessum gamla kjördæmi [Norðurland vestra] telur Baldur [Valgeirsson] að skynsamlegra sé fyrir svæðið að stefna að einhverjum smáiðnaði frekar en stóriðju, sem gæti skapað 20-50 ný störf." (12)

Norðurál verður stærsta álverksmiðja landsins, Mbl. 4. nóvember 2004, 2B.

Ekki meira ál eftir Sigurð Oddsson, Mbl. 29. október 2004, bls. 25 (umræðan)

Skatastaðavirkjun líka eftir Önnu Dóru Antonsdóttur. Morgunblaðið 27. október 2004 (umræðan)
"Hér með er lýst eftir þeim sem séð hefur lækkandi orkureikninga í kjölfar stórvirkjana"

Mótmælendum stefnt gegn Kárahnjúkavirkjun, Mbl. 22. október 2004, bls. 8.

Hvar er launþegahreyfingin? eftir Svein Aðalsteinsson á ogmundur.is
"Hér er ljót saga hvernig sótt er að náttúrunni og mannfólkinu í Brasilíu í sókn eftir álauðnum. En það sem vekur einnig athygli er að þarna er Alcoa að fjárfesta í virkjun sem er af nákvæmlega sömu stærð og Kárahnjúkavirkjun, þ.e. 690 MW. En stofnkostnaðurinn er einungis sagður vera 475 milljónir USD eða einungis um eða innan við 40% af uppgefinni áætlun varðandi Kárahnjúkavirkjun (1,2 - 1,3 milljarð USD) !"

Umfjöllun um Kárahnjúkavirkjun í svt aktuellt 24. október 2004. Fréttin hefst þegar 8:22 mínútur eru liðnar af þættinum

Iceland's Wilderness under attack eftir Einar Þorleifsson og Jóhann Óla Hilmarsson. World Birdwatch 25:2, Júní 2003.
Smelltu hér til að sjá greinina á pdf-skjali

Klima der Angst eftir Evelyn Runge. Die Zeit 30. september 2004.

Handan ímyndunarafls ráðamanna á Austurlandi. Gunnar Hersveinn svarar Guðmundi Bjarnasyni. Mbl 5. október 2004, bls. 22-23

Opið bréf. Oddur Benediktsson skrifar opið bréf til umhverfisráðherra, Sigríðar A. Þórðardóttur vegna starfsleyfis fyrir rafskautaverksmiðju á Katanesi í Hvalfjarðarstrandarhreppi.
"Í staðviðrinu síðastliðið sumar kom útvarpsfétt um að lofmengun í Reykjavík nálgaðist hættumörk. ... Með stækkun álvera og rafskautaverksmiðju hækkar þessi tala upp í 14,1þt svo að heildarlosun SO2 á svæðinu hefur því sem næst tvöfaldast og er orðin um helmingur af heildarlosun í Danmörku og Noregi"
Mbl 5. otkóber 2004, bls. 29

Trúverðugleiki Landsvirkjunar eftir Svein Aðalsteinsson, mbl.is. Greinin birtist í styttri útgáfu í Morgunblaðinu 4. október 2004, bls. 16 (umræðan)

Fjarðarál skapar fjölbreytt atvinnutækifæri. Guðmundur Bjarnason, bæjarstjóri í Fjarðabyggð, fjallar um uppbygginguna á Austurlandi. Andsvar við grein Gunnars Hersveins Búseturök stóriðju. Mbl 1. október 2004, bls. 32

Spyrjið okkur öll eftir Ásdísi Thoroddsen. Mbl 22. september 2004, bls. 20 (umræðan)

Búseturök stóriðju eftir Gunnar Hersvein

Spyrjið okkur eftir Ásdísi Thoroddsen. Mbl 17. september, bls. 30 (umræðan)

Kraftverksbygge splittrar Island. Grein í Dagens Nyheter um Kárahnjúkavirkjun 17. september 2004

Island Unter. Ein gewaltiges staudammprojekt bedroht den Einödhof Húsey ein Paradies für Urlauber, Robben und Raubmöven eftir Evelyn Runge. Viðtal við Örn í Húsey í Frankfurter Allgemeine 29. ágúst 2004

Fimfalt stærri en Villinganesvirkjun mbl.is. Inniheldur almennar upplýsingar um Skatastaðavirkjun

Ásýnd Íslands fortíð - nútíð - framtíð eftir séra Gunnar Kristjánsson sem birtist í riti Landverndar árið 1992 (með góðfúsl. leyfi höf.) (2. júní 2004)

Stefnir fyrirtækjarekstri kvenna í voða eftir Helga Seljan Jóhannsson. Austurglugginn 20. maí 2004 (með góðfúslegu leyfi höf.) (23. maí 2004)

Gljúfrin miklu og Kárahnjúkar eftir Helga Hallgrímsson. Glettingur Tímarit um austfirsk málefni. 11:27-28 2001

Hernaðurinn gegn landinu Útdrættir úr grein Halldórs Laxness sem birtist í sunnudagsblaði Tímans 17. janúar 1971, bls. 36-41.

Hin skrínlagða heimska eftir Pétur Gunnarsson. Glettingur 1998 (með góðfúsl. leyfi höf.)

Lýðræði og virkjanir eftir Ólaf Pál Jónsson á Vísindavef Háskóla Íslands

Er atvinnulífið að þróast í átt að þrælahaldi? Reykjanesfréttir 12.2. 2004

Að bjarga Gullfossi. Hvernig á að fara með hetjusöguna um Sigríði í Brattholti? eftir Helga Skúla Kjartansson í Sögu XLI:2 2003, tímarits Sögufélags

En Islande, les écologistes ont pris l'eau Ils n'ont pu empêcher une construction dans la zone du plus grand glacier d'Europe eftir Sylvie Briet. Libération 17. júní 2004

Álver í Evrópu hafa áhyggjur af áhrifum viðskipta með mengunarkvóta. Orkukostnaður álvera gæti aukist um 43 milljarða. Kyoto-bókunin talin hafa skaðleg áhrif á íslensk álver til lengri tíma litið. Mbl. 1. júní 2004, bls. 6.
Viðtal við ráðuneytisstjóra í umhverfisráðuneytinu

Aðalfundur Landverndar vill breyta stjórnarskránni Stjórnarskrárákvæði verði sett um umhverfisvernd. Myndi leiða til vandaðri ákvarðanatöku. Morgunblaðið 1. júní 2004, bls. 29
"Fundurinn lýsti ennfremur yfir ánægju sinni með viðvarandi friðun Þjórsárvera, frestun framkvæmda við Norðlingaölduveitu og að framkvæmdir vegna stækkunar álversins á Grundartanga hafi verið framkvæmanlegar án orku frá Norðlingaölduveitu. Segir Landvernd enga beina hagsmuni kalla á Norðlingaölduveitu. Skorað er á umhverfisráðherra að a taka höndum saman við Skeiða- og Gnúpverjahrepp og beita sér fyrir stækkun friðlandsins í Þjórsárverum."

"Aðalheiður Jóhannsdóttir, lektor í umhverfisrétti við lagadeild HÍ, telur að gera megi ráð fyrir því að ákvæði í stjórnarskrá Íslands sem ætlað væri að tryggja umhverfisvernd og rétt almennings til umhverfis að ákveðnum gæðum, myndi leiða til vandaðri og yfirvegaðri ákarðanatöku stjórnvalda varðandi framkvæmdir sem hafa óafturkræf áhrif á umhverfi og náttúruauðlindir."


Mesta velta E. Phil og Søn frá upphafi
Mbl 3. maí 2004, bls. 13
"Verktakafyrirtækið Ístak er dótturfélag E. Pihl & Søn, en samkvæmt árskýrslu þess fyrir árið 2002 var eignarhlutur félagsins í Ístaki 96% í lok þess árs." ...
"E. Pihl & Søn er fjölskyldufyrirtæki. Eigandi þess er Pihlson Holding A/S, sem er í eigu Søren Langvad og fjögurra barna hans."


The Icelandic Rift Industry versus natural splendor in a "progressive" nation Orion mars/apríl 2004

Skiptar skoðanir um Kárahnjúka. Þjóðernisgos frá valdaelítunni.Umræður um Kárahnjúkavirkjun hafa verið í Gautaborgarpóstinum og breskum fjölmiðlum. Umhverfisstjóri Landsvirkjunar hefur svarað harðorðum skrifum um virkjunina og nú hefur hennar verið svarað á móti. DV 30. mars 2004, bls. 24

Mótmæli gegn Kárahnjúkavirkjun: Regnhlífar undir sólinni Fréttablaðið 23. mars 2004, bls. 4
Myndatexti: "Mótmæli undir sólinni: "Don't let the sun go down on Iceland" stóð á regnhlífum mótmælendanna"

2,2 milljónir manna sáu sýningu Ólafs Elíassonar í Tate Modern Mbl 22. mars 2004, forsíða
Virkjun mótmælt á lokadeginum
Mbl 22. mars 2004, forsíða
Myndatexti: Mótmælendur í túrbínusalnum settu upp áletraðar regnhlífar fyrir framan sólina í verki Ólafs Elíassonar

Rúm fyrir eitt álver til viðbótar hér á landi Mbl 5. mars 2004, miðopna
"Alþjóðleg ál- og orkuráðstefna hófst á Hótel Nordica í gær á því að fjallað var um íslenska álmarkaðinn. Þar er mikil stækkun framundan og stutt í að Ísland taki forystu í álframleiðslu, að því er sumir frummælendur fullyrtu Friðrik Sophusson, forstjóri Landsvirkjunar, sagði á ráðstefnunni að Landsvirkjun liti svo á að enn væri rúm fyrir eitt nýtt álver hér á landi á næsta áratug, frá árinu 2012 til 2020, og ef ekkert yrði af fyrirhugaðri stækkun álvers Alcan í Straumsvík gæti fyrsti áfangi nýs álvers risið næsta áratuginn. Yrði þetta raunin sagði Friðrik að heildarframleiðsla á áli næði einni milljón tonna á ári og Ísland myndi skipa sér í hóp helstu álframleiðsluríkja heims."
Millifyrirsögn: Tveir valkostir
"Friðrik sagði Íslendinga standa frammi fyrir tveimur valkostum, að láta staðar numið í nýtingu orkugjafa til stóriðju til að ógna ekki stöðugleika í efnahagslífi eða að nota þá hreinu og endurnýjanlegu orku sem landið hefði upp á að bjóða. Spurning væri hvort Íslendingar gætu setið hjá. Friðrik benti á að í dag væri verið að nota um 17% af áætluðu heildarorkuafli í landinu upp á 50 þúsund gígavattstundir, eða 50 teravattstundir, bæði í vatnsafli og jarðvarma. Eru þetta 8,5 teravattstundir á ári og þar af fara um 65% til stóriðju og 35% á almennan markað. Friðrik sagði að miðað við áform um álver Alcoa í Reyðarfirði og stækkun Norðuráls yrði ársframleiðsla á áli hér á landi árið 2008 250% meiri en hún er í dag, eða 680 þúsund tonn miðað við 270 þúsund í dag. Með þessu færi nýting mögulegrar orku í landinu úr 17 upp í 28% og næmi 14 teravattstundum árið 2008."
Millifyrirsögn: Ísland komið á kortið
"Valgerður Sverrisdóttir fór í sínu ávarpi stuttlega yfir virkjana- og stóriðjusögu Íslendinga. Hún sagði að á síðustu 15 árum hefði smám saman tekist að koma Íslandi á kortið sem alvöru valkosti fyrir fjárfesta á sviði iðnaðar- og orkuframleiðslu. Mikill áhugi á þessari alþjóðlegu ráðstefnu væri sönnun þess. Valgerður sagðist ennfremur geta fagnað því verkefni sem nú væri í undirbúningi hjá fyrirtækinu KAPLA hf. að koma á fót rafskautaverksmiðju í landi Kataness í Hvalfirði, við hlið Norðuráls og Járnblendiverksmiðjunnar. Stefnt væri að því að taka verksmiðjuna í notkun í árslok 2006, eða þegar næg eftirspurn væri komin fyrir rafskaut á íslenskum markaði. Iðnaðarráðherra sagði þetta gott dæmi um hvað Ísland hefði upp á að bjóða í álheiminum,"


Ítalir hneykslast
eftir Hönnu Friðriksdóttur. Birta 20. nóvember 2003, bls. 34:
Þar er fjallað m.a. um greinar í L'espresso og Carta. "Kárahnjúkavirkjunarmálið hefur greinilega ekki farið fram hjá Ítölum því reglulega er skrifað um það í blöðum." Í greininni kemur fram að Ítalir furða sig á uppátækinu út frá náttúruverndarsjónarmiðum og að ekki hafi farið fram þjóðaratkvæðagreiðsla einnig eru mörg orð höfð um náttúruspjöllin. Um aðfarir Impregilo er síðan fjallað í ítölskum blöðum en þær koma hins vegar ekki á óvart.

Vafasamur ferill Impregilo DV 22. desember 2003, bls. 12
"Impregilo er eitt af stærstu verktakafyrirtækjum heims. Kárahnjúkavirkjun er ekki eina umdeilda verkið sem Impregilo hefur tekið að sér en athygli vekur að í öðrum verkefnum hefur ítalska verktakafyrirtækið verið sakað um mútugreiðslur, milljarða umframkeyrslu, vanefndir gagnvart launþegum auk þess sem Impregilo er talið hafa beitt sér fyrir fangelsun verkalýðsleiðtoga." (Lahore í Pakistan, Ilisu-virkjunin í Tyrklandi, Coventry í Englandi, Lesotho í Suður Afríku og Kali Gandaki virkjunin í Nepal)

Kæmpeprojekt giver uro paa Island" Omstridt vandkraftværk skal forvandle el til alu i Island" Information 7. janúar 2004, bls. 10
"Flere miljöorganisationer har opponeret mot projektet og understreget, at det vil spolere den uberörte islandske natur."

Spaugstofan Ísland eftir Elísabetu K. Jökulsdóttur. Mbl. 16. nóvember 2002

Miljøaktivister i protest mod dansk byggefirma MetroXpressen 28. nóvember 2002
"Modstanden med opførelsen af en af Europas største dæmninger i Island med store naturødeleggelser til følge er nået til Danmark."

Um ábyrgð Landsvirkjunar eða ábyrgaðarleysi eftir Ögmund Jónasson, ogmundur.is 23. október 2003

NCC viðurkennir mistök er hætt var við tilboð í Kárahnjúkavirkjun, mbl.is 4. október 2003

Hver er ábyrgð ríkisstjórnar og Landsvirkjunar eftir Ögmund Jónasson, ogmundur.is 27. september 2003

Afglöp? eftir Sverri Hermannsson, xf.is 18. september 2003

Hissa á fjölmiðlum eftir Ögmund Jónasson, ogmundur.is 8. janúar 2003

Segjast hafa hætt við þátttöku í útboði Kárahnjúkavirkjunar af umhverfisástæðum, mbl.is 7. desember 2002

Franska fyrirtækið Vinci býður ekki í aðrennslisgöng Kárahnjúkavirkjunar, mbl.is 6. desember 2002

Norskt fyrirtæki hættir við tilboð í Kárahnjúkastíflu, mbl.is 14. nóvember 2002

Skanska hættir þátttöku í Kárahnjúkum, mbl.is 5. nóvember 2002

Kárahnjúkavirkjun kann að hafa áhrif á lífríki sjávar, mbl.is 9. ágúst 2001

Fjárfestingamistök Landsvirkjunar eftir Svein Aðalsteinsson. Mbl. 30. apríl 2000