2002 Kárahnjúkavirkjun mótmælt

Sivjarspjöll lykillinn að álbrölti stjórnvalda fyrir austan
- tabúið Kárahnjúkavirkjun

janúar
mbl.is 5.01. 2002: Kárahnjúkaúttekt National Geographics blásin af

mbl.is 22.01. 2002: VG vill þjóðaratkvæðagreiðslu um framtíð hálendis norðan Vatnajökuls

mbl.is 29.01. 2002: Útvarpsumræða um Kárahnjúkavirkjun
Forseti Alþingis hefur fallist á beiðni...

febrúar
mbl.is 1.02. 2002:
Þjóðin fái að láta í ljós álit sitt í þjóðaratkvæðagreiðslu

14. febrúar 2002: Kárahnjúkavirkjun, sýnd veiði en ekki gefin eftir Grím Björnsson, jarðeðlisfræðing Orkustofnun (ekki kunngjört almenningi og því var opið bréf til umhverfis- og iðnaðarráðherra sent til forseta og helstu fjölmiðla 11. mars 2003)
"Eftirfarandi atriði tel ég [Grímur Björnsson] óskýrð og/eða verulega áhættuþætti við gerð Kárahnjúkamiðlunar, sem skýra/hrekja verði áður en Alþingi samþykkir lög um virkjunina:
- Þungi miðlunarinnar getur valdið landsigi svo nemi e.t.v. metrum og þar með skertri afkastagetu lónsins.
- Verulegar líkur eru til þess að sjálf Kárahnjúkastíflan verði reist á virku sprungusvæði.
- Því telur undirritaður hættumat það sem kynnt er í matsskýrslu Landsvirkjunar algerlega óviðunandi, líkur á stíflurofi séu umtalsverðar , og meðan svo er eigi virkjunin ekkert erindi inn á Alþingi.
- Þungi Hálslóns veldur tilfærslum á kviku og kann þannig að hafa áhrif á eldvirkni nærri lóninu.
- Til stendur að bora jarðgöng virkjunarinnar með tækni sem er óþekkt og óreynd á Íslandi.
- Þétting jarðganga getur orðið tímafrek og tafsöm, og þannig hægt á lúkningu virkjunar.
- Gera verður ráð fyrir talsverðum leka Hálslóns og þar með skertum afköstum virkjunar.
- Miðlunin dregur úr náttúrulegri bindingu gróðurhúsalofttegunda í hafi.
- Lífmassar í hafi kunna einnig að finna fyrir lónsmiðluninni."


Þorkell Helgason orkumálastjóri svarar beiðni Náttúruverndarsamtaka Íslands frá 8. janúar 2003 um að fá afrit af athugasemdum Gríms. Kemur fram í svarbréfi hans 9. janúar 2003 að jafnvel þótt þetta hafi verið "persónulegar hugleiðingar" Gríms hafi Landsvirkjun verið gert viðvart og fundaði Landsvirkjun með þeim á Orkustofnun 6. mars 2002 vegna þessa og lét orkufyrirtækið athuga sérstaklega hvort hætta væri á umtalsverðu landsigi vegna þunga Hálslóns. Einnig kemur fram í bréfi orkumálastjóra að 3. des. 2002 hafi Freysteinn Sigmundsson, forstjóri Norrænu eldfjallastöðvarinnar,
skilað um það áliti og kemur þar fram að "búast megi við um 30 cm sigi vegna lónsins" og "að telja verður ólíklegt að spennubreytingar í jarðskorpunni vegna fergingarinnar hafi nokkur áhrif á kvikuhreyfingar í jarðskorpunni".

mbl.is 15.02. 2002: Umhverfisráðherra stefnt vegna úrskurðar um Kárahnjúkavirkjun

Morgunblaðið 22.02. 2002: Uppblástur frá Hálslóni við Kárahnjúkavirkjun
Landið sem er í hættu vegna virkjunarinnar, segir Stefán Aðalsteinsson, er á Vestur-Öræfum, austan Jökulsár á Brú og Hálslóns...

mars
m
bl.is 15.03. 2002: Breytt tillaga að svæðisskipulagi fyrir Kárahnjúkavirkjun kynnt

mbl.is 19.03. 2002: Samfylkingin styður að virkjunin verði heimiluð

mbl.is 21.03 2002: Yfirgnæfandi líkur á að virkjun verði arðbær
Að mati iðnaðarnefndar Alþingis eru yfirgnæfandi líkur á að Kárahnjúkavirkjun muni reynast Landsvirkjun arðbær. Þetta kemur fram í nefndaráliti meirihluta nefndarinnar...

mbl.is 23.03 2002:
Mikilvægt að frumvarpið nái fram að ganga
Þorsteinn Hilmarsson, upplýsingafulltrúi Landsvirkjunar, segir mjög mikilvægt að...

mbl.is 23.03 2002:
Yfirlýsingin stöðvar ekki framkvæmdirnar
Smári Geirsson, formaður Sambands sveitarfélaga á Austurlandi, segist óttast mest...

mbl.is 23.03 2002:
Vonbrigði með Norsk Hydro
Valgerður Sverrisdóttir iðnaðarráðherra sagði á Alþingi í gær...

mbl.is 26.03. 2002: Þingmenn snúist gegn virkjun
Sex náttúruverndarsamtök hafa skorað á alþingismenn...

Morgunblaðið 27.03 2002: Frumvörp um Kárahnjúka og Kröflu verði dregin til baka
FÉLAG um verndun hálendis Austurlands, Náttúruverndarsamtök Austurlands (NAUST) og Samtök um náttúruvernd á Norðurlandi (SUNN)...

mbl.is 30.03 2002: Sérstök viðræðunefnd vegna álvers í Reyðarfirði skipuð
...Aðspurð [Valgerður] hvort til greina kæmi að athuga möguleika á byggingu smærra álvers á Austurlandi sem fengi orku sína frá gufuaflsvirkjunum á Norðausturlandi sagði Valgerður að menn væru ekkert að hverfa frá því að virkja við Kárahnjúka. Hins vegar væri gott að vera ekki of fastur í ákveðinni stærð álvers. Áfram væri stefnt að undirbúningi þessa stóra verkefnis, sem hentaði álveri af þessari stærð. Menn færu ekki í hálfa Kárahnjúkavirkjun, það væri nokkuð ljóst...
...........................

HVENÆR ÁRIÐ 2002 KOM BECHTEL (álverksmiðjuverktakinn á Reyðarfirði) TIL SÖGUNNAR? EKKERT FINNST UM ÞAÐ Í ÍSLENSKRI PRESSU...

mbl.is 4. apríl 2002: Skoða á alla kosti og ekkert útilokað fyrirfram
Finnur Ingólfsson, seðlabankastjóri og fyrrverandi iðnaðarráðherra, segist í samtali við Morgunblaðið vera bjartsýnn á að álver rísi á Austurlandi í framtíðinni.. ...Auk Finns eru í nefndinni þeir Friðrik Sophusson, forstjóri Landsvirkjunar, og Kristján Skarphéðinsson, skrifstofustjóri í iðnaðarráðuneytinu...

4. apríl 2002: Fjögurra [hver var sá fjórði?] manna sendinefnd frá Fjárfestingarstofunni á fund í Bandaríkjunum með háttsettum fulltrúm Alcoa á skrifstofu fyrirtækisins í New York (samkvæmt Morgunblaðinu 8. júlí 2004)

7. apríl 2002: SILFUR EGILS um Kárahnjúka. Fréttamaður Egill Helgason. Gestir Katrín Fjeldsted, Hjálmar Árnason og Steingrímur J. Sigfússon

Alþingi 8. apríl 2002: Kárahnjúkavirkjun: virkjun Jökulsár á Brú og Jökulsár í Fljótsdal (Jöklu): JÁ 44, NEI 9, 2 GREIDDU EKKI ATKVÆÐI

mbl.is 19. apríl 2002: Fulltrúar Alcoa í kynnisferð hér... Aðgerðaáætlun milli Fjárfestingarstofunnar og Alcoa, stærsta álfyrirtækis heims, undirrituð (samkvæmt mbl.is 24.04. 2002; þetta atriði, þ.e. að undirritunin, er því ekki rétt í upprifjun Moggans 8. júlí 2004 því þar er sagt að undirritað hafi verið 23. maí...)

!!! mbl.is 25. apríl 2002: Rætt verður við fleiri álfyrirtæki á næstunni... ...Að sögn Finns Ingólfssonar, formanns viðræðunefndar stjórnvalda í stóriðjumálum, verður rætt við fulltrúa fleiri álfyrirtækja á næstunni en þær viðræður fara fram með öðrum hætti en við Alcoa...

mbl.is 30. apríl2002: Málssókn vegna úrskurðar um Kárahnjúkavirkjun vísað frá dómi

14. júní 2002
: Aðalforstjóri og stjórnarformaður Alcoa, Alain J.P. Belda, kemur til landsins ásamt fleiri háttsettum stjórnendum til að ræða við ráðamenn og skoða aðstæður á Austfjörðum (samkvæmt Morgunblaðinu 8. júlí 2004)

mbl.is 18. júlí 2002: Alcoa greiðir Landsvirkjun 450 milljónir vegna framkvæmda í sumar
"Framkvæmdirnar verða á Kárahnjúkasvæðinu og felast í vegagerð, lagningu brúar yfir Jökulsá á Brú og lagningu rafmagns að vinnusvæðinu við Kárahnjúka."

19. júlí 2002: Landverðir flagga í hálfa stöng
við skála Náttúruverndar ríkisins í Drekagili við Öskju og Herðubreiðarlindum og við skála Ferðafélags Íslands við Snæfell og í Kverkfjöllum eftir að stjórnvöld og Alcoa skrifuðu undir viljayfirlýsingu um byggingu álvers í Reyðarfirði. mbl.is 23.7. 2002:
Vill skýringar á fánum í hálfa stöng

26. ágúst 2002: Stöndum vörð um íslenska náttúru! - lengsta mótmælastaða Íslands hefst
Morgunblaðið 27. ágúst 2002 (bls. 4): Mótmæltu vegaframkvæmdum við Kárahnjúka "Við teljum þessar framkvæmdir algerlega ótímabærar og náttúruspjöll. Alþingi er ekki einu sinni komið saman, það er byrjað á þessum framkvæmdum án þess að málin séu rædd," segir hún [Elísabet Jökulsdóttir]. (...) Hún undirstrikar að það þurfi mikið til að fólk mótmæli á Íslandi. "Ekki nóg með að fólk er í vinnu og skóla og þarf að huga að börnum og heimili, heldur er ekki sterk hefð fyrir mótmælum hér á landi. Fólk er mjög reitt þegar það leggur út í mótmæli," leggur Elísabet áherslu á og bætir við að mikil þörf sé greinilega hjá fólki til að sýna hug sinn í þessu máli."

31. ágúst 2002: Jarðýtur við gerð Kárahnjúkavegar stöðvaðar með sautjándajúnífánum

2. september 2002: Iðnaðarráðherra veitir Landsvirkjun heimild til byggingar allt að 750 MW virkjunar við Kárahnjúka, sem á að útvega álverinu í Reyðarfirði raforku


© Erla Þórarinsdóttir

GJÖRNINGUR á Austurvelli 5. september 2002 kl. 8 >---> kl. 8.15
Morgunblaðið 7. sept. 2002 (bls. 11): Vildu mótmæla framkvæmdum við Kárahnjúka: Pökkuðu styttunni af Jóni inn í álpappír "Með þessu vildu nokkrir einstaklingar mótmæla fyrirhugaðri Kárahnjúkavirkjun og því að framkvæmdir væru hafnar að Kárahnjúkum, án þess að íslenska þjóðin væri spurð álits. "Jón er gamalt lýðræðistákn hjá okkur en ég tel að það sé ekki verið að vinna lýræðislega að framtíð Íslands. Með því að pakka Jóni, sem stendur á Austurvelli og er sameiningartákn fyrir þjóðina, inn í álpappír vildum við vekja athygli á þessum málstað," segir Erla Þórarinsdóttir myndlistarmaður. (...) Þjóðin hefur ekki verið spurð hvers konar framtíð hún vill, þetta er ekki kosningmál heldur er hafist handa við Kárahnjúka. Undirbúningsframkvæmdir eru þegar gífurlegar og allt stefnir í að Landsvirkjun ætli að gera þarna stóra virkjun og mesta mannvirki sem hefur verið gert á Íslandi án þess að við séum meðvituð um hvað sé að gerast. Þannig erum við búin að útiloka þjóðgarðinn og erum að vinna stórfellt skarð í framtíðaruppbyggingu. Með því að setja á laggirnar álver erum við ekki að skapa okkur neina aðra framtíð, erum ekki að nýta okkur sköpunarkraft en erum með eina lausn sem heitir álver og er algjör tímaskekkja og forneskja"."

mbl.is 7. sept. 2002: Fundað í höfuðstöðvum Alcoa

Morgunblaðið 20. september 2002: Ekki hagvöxtur nema komi til stóriðju [að mati Samtaka atvinnulífsins]

???28. september 2002: Upplýsinga- og baráttufundur gegn virkjanaáformum yfirvalda á hálendi Íslands (1. GrandRokkfundur)

Þingsetning 1. október 2002: Virkjanaáformum mótmælt með söng

???5. október 2002: Upplýsinga- og baráttufundur gegn virkjanaáformum yfirvalda á hálendi Íslands (2. GrandRokkfundur)

Október 2002: Hildur Rúna Hauksdóttir í hungurverkfalli til að mótmæla stóriðjuframkvæmdum og náttúruspjöllum stjórnvalda
Hunguverkfallið (sem varði í þrjár vikur frá 7. okt.) vekur heimsathygli. BBC NEWS 30. okt. 2002: Bjork's mother ends hunger strike ; BBC NEWS 2. janúar 2003:
Bjork scorns 'crazy' Iceland smelter plan

Morgunblaðið 10. október 2002: Fegurðin sem hverfur eftir Gunnar Hersvein [viðhorfsgrein]

12. október 2002: Upplýsinga- og baráttufundur gegn virkjanaáformum yfirvalda á hálendi Íslands (3. GrandRokkfundur)
19. október 2002: Upplýsinga- og baráttufundur gegn virkjanaáformum yfirvalda á hálendi Íslands (4. GrandRokkfundur)

Morgunblaðið 23. október 2002 (leiðari): Heimildir um landið sem á að hverfa (lesinn m.a. upp á Austurvelli)

26. október 2002: Upplýsinga- og baráttufundur gegn virkjanaáformum yfirvalda á hálendi Íslands (5. GrandRokkfundur)
???2. nóvember 2002: Upplýsinga- og baráttufundur gegn virkjanaáformum yfirvalda á hálendi Íslands (6. GrandRokkfundur)
???9. nóvember 2002: Upplýsinga- og baráttufundur gegn virkjanaáformum yfirvalda á hálendi Íslands (7. GrandRokkfundur)

10. nóvember 2002: Lagningu Kárahnjúkavegar lokið

Morgunblaðið 16. nóvember 2002: Spaugstofan Ísland eftir Elísabetu K. Jökulsdóttur

16. nóvember 2002: Upplýsinga- og baráttufundur gegn virkjanaáformum yfirvalda á hálendi Íslands, þ.e. um Kárahnjúkavirkjun og Norðlingaölduveitu (8. GrandRokkfundur)

Sjónvarpsauglýsingar Náttúruverndarsamtaka Íslands í nóvember 2002: KYNNTU ÞÉR MÁLIÐ! - ÞAÐ TAPA ALLIR Á KÁRAHNJÚKAVIRKJUN

20. nóvember 2002: mótmæli í höfuðstöðvum Landsvirkjunar við Háaleitisbraut
"Ál-lendi Íslands" stóð á einu mótmælaspjaldanna; Þjóðgarð - ekki Kárahnjúkavirkjun á öðru; Stóriðjubrjálæði á enn öðru og Alcoa go home. Ályktun Austurvallarhópsins afhent, barmmerki og öræfabolur.
Mótmælastaða við skrifstofu Landsvirkjunar

28. nóvember 2002: Mótmæli við Pihl&Søn í Danmörku
fyrir utan höfuðstöðvar danska verktakafyrirtækisins Pihl&Søn (sem einnig er aðaleigandi Ístaks) í Lyngby
: Miljøaktivister i protest mod dansk byggefirma

8. desember 2002: Hálendisblaðinu dreift með Morgunblaðinu
Markmiðið var að upplýsa almenning um áhrif virkjana, vekja athygli á óskynsamlegri ráðstöfun almannafjár, kynna hugmyndir um þjóðgarð og aðra valkosti í nýtingu hálendisins og koma í veg fyrir vanhugsuð áform gegn náttúru landsins. Greinar: STÍFLA Á SPRUNGUSVÆÐI Jarðfræðilegar áhættur við Kárahnjúkavirkjun. HVAÐ KOSTAR VIRKJUNIN? Fræðimenn velta fyrir sér verði og gæðum. LANDIÐ Í HJARTANUÞú veist ekki hvenær eða hvernig það gerðist. VILJUM VIÐ ÞESSA GESTI? Stiklað á stóru um fortíð og nútíð Alcoa. GLATAÐ LAND EÐA GEFIÐ Um þjóðgarða og ferðamennsku.

Hver skyldi hafa sagt þetta 10. des. 2002? "En aðalatriðið er að ákveðið hefur verið að byggja þessa virkjun. Það hefur verið ákveðið af Landsvirkjun, það hefur verið ákveðið af ríkisstjórn Íslands og fyrir því er mikill meiri hluti á Alþingi. Er ekki kominn tími til að leggja þetta mál til hliðar í umræðum á Alþingi og snúa sér að því að koma því í framkvæmd og að minni hlutinn hér á Alþingi sætti sig stundum við það að vera minni hluti og snúi sér að öðrum verkefnum sem ekki hafa verið ákveðin?" Leitið og þér...

13. desember 2002: Samninganefndir Alcoa, Landsvirkjunar, iðnaðarráðuneytis, Fjarðabyggðar og hafnarsjóðs Fjarðabyggðar gefa út sameiginlega yfirlýsingu um að lokið sé gerð samninga og þeir tilbúnir til áritunar undir lok ársins (samkvæmt Morgunblaðinu 8. júlí 2004)

13. desember 2002: Þjóðgarð - ekki Kárahnjúkavirkjun - póstkortin
Skilaboð til ráðamanna með póstkortunum 1.700: ÉG KÝS ÞJÓÐGARÐ - EKKI KÁRAHNJÚKAVIRKJUN
Náttúruverndarsamtök Íslands gáfu kortin út með myndum Jóhanns Ísberg frá svæðinu sem fara mun undir Hálslón ef af virkjanaframkvæmdum verður. Póstkortin voru selflutt af viðstöddum í átt að Alþingi og afhenti María Ellingsen leikkona alþingisforseta kortin klukkan 12.10.
- 80. dagur mótmæla á Austurvelli.

Bænastund í Dómkirkjunni rétt fyrir kl. 12: "Já, svo segir hinn hái og háleiti, hann sem ríkir eilíflega og heitir Heilagur: Ég bý á háum og helgum stað, en einnig hjá þeim, sem hafa sundurkraminn og auðmjúkan anda, til þess að lífga anda hinna lítillátu og til þess að lífga hjörtu hinna sundurkrömdu. En hinir óguðlegur eru sem ólgusjór, því að hann getur ekki verið kyrr og bylgjur hans róta upp aur og leðju. Hinum óguðlegu, segir Guð minn, er enginn friður búinn." Erna las úr Jesaja.

21. desember 2002: SOS Hálendið kallar!
Borgarafundur
á Austurvelli í nokkrum kulda með músík og myndum frá hálendinu varpað á Landssímahússvegginn.

LANDVERND REFSAÐ // 2002 (hvenær á árinu?): Landsvirkjun, RARIK, ASÍ og ÍSÍ (!?) segja aðild sinni að Landvernd lausri (sjá fundargerð aðalfundar Landverndar 2003)

Árslok 2002: Náttúruvernd ríkisins, hreindýraráð, dýraverndarráð, embætti veiðistjóra og Hollustuvernd ríkisins lagt niður og umhverfisstofnun (háð ráðherra) tekur við

(síðan er í mótun - síðast breytt 7.ágúst 2004)